Onderzoek Inspectie: regionale verschillen in onderwijskansen

Sinds het schooljaar 2023-2024 zijn basisscholen verplicht het schooladvies naar boven bij te stellen wanneer een leerling een hoger toetsadvies krijgt. Dat is vastgelegd in de Wet doorstroomtoetsen en is bedoeld om kansenongelijkheid tegen te gaan. Toch blijven er grote regionale verschillen bestaan. In de meeste gemeenten in de Randstad verlaat minder dan 10% van de leerlingen de basisschool met een advies dat lager is dan hun toetsadvies. In landelijke gemeenten, vooral in het noorden en oosten van Nederland, ligt dit percentage regelmatig tussen de 20 en 30%.

Verschillen werken door in verdere schoolloopbaan

De regionale verschillen beperken zich niet tot het schooladvies. Leerlingen in de Randstad stappen bijvoorbeeld vaker over van vmbo naar havo en stromen na het vmbo vaker door naar mbo-niveau 4. Ook wanneer rekening wordt gehouden met achtergrondkenmerken, zoals het inkomen en opleidingsniveau van ouders, blijven regionale verschillen zichtbaar. Dat komt niet overeen met de opdracht die het onderwijs heeft: elke leerling een schoolloopbaan laten doorlopen die aansluit bij diens talenten en mogelijkheden, of dit nu een praktische of theoretische route is.

Volgens de Inspectie is bewustwording van deze verschillen een belangrijke eerste stap. Uiteindelijk moeten alle leerlingen gelijke kansen krijgen, ongeacht waar ze opgroeien.

Bekijk het onderzoek

Benieuwd naar de regionale verschillen en de belangrijkste bevindingen? Bekijk het onderzoek Regionale verschillen in het primair en voortgezet onderwijs van de Inspectie van het Onderwijs.

Bekijk het onderzoek