Steeds meer gemeenten hebben de afgelopen jaren te maken gekregen met peuters uit de asielketen. Bijvoorbeeld omdat er in de (buur)gemeente een asielopvang is gekomen of omdat er Oekraïense gezinnen binnen de gemeentegrenzen zijn komen wonen. Gemeenten hebben én voelen vaak een verantwoordelijkheid om voor deze kinderen een passend aanbod in te richten, maar ervaren daarbij vaak extra uitdagingen, bijvoorbeeld op financieel en organisatorisch vlak. Vanuit het GOAB-ondersteuningstraject zijn verschillende producten beschikbaar die je daarbij op weg kunnen helpen.
Wat moet?
Is een gemeente verplicht om een ve-aanbod te realiseren voor peuters in de asielopvang?
De Wet op het Primair Onderwijs stelt dat gemeenten de wettelijke taak hebben om voldoende voorzieningen te creëren voor kinderen met een risico op een achterstand in de Nederlandse taal. Gemeenten bepalen daarbij zelf de doelgroep en kunnen dus zelf bepalen of peuters in de asielopvang binnen de doelgroep vallen. Echter, gezien het feit dat deze kinderen een groot risico lopen op achterstand in de Nederlandse taal, lijkt het niet meer dan logisch dat zij in aanmerking komen voor een ve-aanbod.
Het COA draagt de eerste verantwoordelijkheid voor de bewoners in een COA-locatie, maar opereert wel binnen gemeentegrenzen. De gemeente heeft de taak om onderwijs te organiseren voor de kinderen in de opvang tussen de 4 en 18 jaar. Tevens ontvangt de gemeente GOAB-middelen voor alle basisschoolleerlingen in de opvanglocatie en voor de peuters in de opvanglocatie vanaf het moment dat zij staan ingeschreven in de BRP. Deze kinderen krijgen automatisch een onderwijsscore behorend bij de laagste 15%. Dat betekent dat een gemeente voor deze groep kinderen middelen ontvangt om het risico op (taal)achterstand te verkleinen.
Wat werkt?
Organisatie
Deze checklist geeft gemeenten een overzicht van acties en afspraken die nodig zijn om ve voor peuters in de asielopvang goed te organiseren. Denk aan het afstemmen met het COA, het samenbrengen van betrokken partijen als kinderopvang, GGD/JGZ en onderwijs, het kiezen van een aanbieder en locatie, het zorgen voor snelle BRP-registratie en toeleiding, het maken van afspraken over financiering en kostenverdeling, het starten van een pilotjaar met evaluatie en het meenemen van lokale bestuurders.
In deze handreiking is een verdere uitwerking van deze thema’s te vinden en zijn ook voorbeelden uit verschillende gemeenten uitgewerkt. Denk aan thema’s als doelgroepdefinitie, toeleiding, het aanbod, en de benodigde middelen en materialen.
Bekostiging
Kinderen in de asielopvang gaan meetellen in de berekening van de OAB-middelen vanaf het moment dat zij geregistreerd staan in de BRP. De kosten voor een vve-aanbod voor asielpeuters zijn echter vaak hoger dan de kosten van een reguliere vve-plaats. Dit komt onder andere door de hogere in- en uitstroom van kinderen, extra scholing voor de pedagogisch medewerkers, relatief veel zorgbehoeften onder de kinderen en het feit dat het aantal benodigde kindplaatsen voortdurend schommelt. In deze notitie zijn verschillende bekostigingsmodellen uitgewerkt en is een checklist voor kostenbeheersing te vinden.
Hoe doen anderen het?
In dit webinar wordt toegelicht hoe gemeenten, kinderopvangorganisaties en opvanglocaties kunnen samenwerken om peuters in de asielopvang te ondersteunen. Ook worden verschillende praktijkvoorbeelden gegeven.
